niedziela, 11 grudnia 2011

Mało kto wie, że w miejscu gdzie mieści się obecnie parking, a wygląda ono tak:


zdjęcie z 10.12.2011 r.


Stał budynek.




A tym budynkiem był wybudowany w latach 1767-1772 przez Jakuba Fontanę w stylu wczesnego klasycyzmu pałac dla Kazimierza Karasia, marszałka dworu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wyglądał on tak:


Zdjęcie to wykonano na pewno po roku 1830, gdyż tego roku, a konkretnie 11 maja, odsłonięto pomnik tego, który wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię, a wydało go polskie plemię..

Co można powiedzieć o budynku?
Był to dwupiętrowy budynek o piętnastoosiowej fasadzie z wyższym o kondygnację środkowym pięcioosiowym ryzalitem. Widać na nim pilastry, dolne piętra od górnego oddzielone są gzymsem. Uwagę na ryzalicie zwraca najwyższe środkowe okno, które jest podwyższone ponad gzyms i zwieńczone łukiem koszowym. Nad tym oknem widać dwa rokokowe kartusze. Poniżej widać balkon z kutą koszową balustradą, a zanim portfenetry o zróżnicowanych naczółkach.
Narożniki budynku były zaokrąglone, ujęte pilastrami i przeprute dodatkowymi osiami okiennymi. 
Powyżej całości widać czterospadowy dach siodłowy..






Mniej więcej tyle o architekturze tego pałacu pisze Jarosław Zieliński. Pełny opis budynku - niewiele dłuższy od tego - znalazłem w "Atlasie dawnych ulic i placów Warszawy", tom 7. s.24.

Później, w roku 1912 budynek skrócono o jedną oś od strony ulicy Oboźnej w związku z jej poszerzaniem, co widać na poniższym zdjęciu.


Jak widać na pierwszym zdjęciu pałacu nie ma. Nie został on zniszczony podczas wojny, bo nawet do niej nie dotrwał. I mam tu na myśli I wojnę światową. Zburzyli go właściciele w roku 1913, pomimo protestów miłośników zabytków, którzy chcieli w tym miejscu wybudować wielopiętrowy budynek dochodowy. Wybuch wspomnianej pierwszej wojny światowej zniweczył plany, które nie zostały zrealizowany do dziś..

Co się w nim mieściło? 

Sam właściciel zaraz po wybudowaniu pałacu zmarł. Jak podaje J. Zieliński, pałac został wydzierżawiony Królewskiemu Korpusowi Paziów. Podczas insurekcji kościuszkowskiej mieściła się w nim kwatera samego Naczelnego Wodza - Tadeusza Kościuszki. 

A z czego Pałac Karasia był najbardziej znany?

Jak pisze Stanisław Milewski w swojej książce "Ciemne sprawy dawnych Warszawiaków", najbardziej w trunkach lubowały się kucharki. Lubiły sobie zdrowo pociągnąć z butelki. Właśnie w tym celu udawały się do opisywanego przeze mnie Pałacu Karasia bo w tamtejszym szynku można było dostać wódkę, nawet gdy było zamknięte. Co za dbałość o klienta!
"Karaś" - bo tak nazywano ten szynk - był jednym z podlejszych lokali, co może wydawać się paradoksalne zważywszy na jego lokalizację. Ale nie dajcie się zwieźć! W XIX wieku tereny obecnego Starego Miasta i okolic miały raczej status slumsów.. Ale wracając do "Karasia"..
Przy tym lokalu gromadzili się ludzie bezrobotni "nie tyle z konieczności, ile z wyboru" - jak pisze Milewski.
Do tego szynku blisko mieli też bezdomni gromadzący się przy basenie z fontanną opodal skweru zwanego Konstantynowskim, przy kościele Św. Józefa Oblubieńca, czyli ojców Karmelitów (dziś to mniej więcej skwer Hoovera).
Autor "Ciemnych spraw..." pisze dalej, że pod względem częstości awantur "Karaś" był bezkonkurencyjny, a przezwisko "łobuz spod Karasia" było najgorszą obelgą. O jakości i ilości gwiazdek jakie byśmy dzisiaj przyznali (a raczej ich nie przyznali...) niech świadczy ten opis:

"Główna izba - według opisu z epoki - pełna była zaduchu i błota. Klientom oferowano tu niebieskie od pleśni pomarańcze, nadpsute jabłka, rzodkiew, bułki, salcesony i pierniki oraz podejrzane zupy postne po 11,5 kopiejki za porcję, które spożywali na bruku pod murem. Widać tu było często tuzinkowych paniczów i zawoalowane damulki, chyłkiem pod murem wsuwające się wewnątrz dla pokrzepienia ulubionym truneczkiem".


Ale myli się ten, kto uważa, że sprawa Pałacu Karasia jest zamknięta.
Bez wdawania się w szczegóły powiem, że tli się idea odbudowy pałacu raz będąc ledwie niedostrzegalną iskierką, a raz małym płomyczkiem nadziei. Na zdjęciach poniżej widać wizualizację projektu proponowanego przez firmę RKW Rhode Kellermann Warowsky.





Portal Nasze Miasto donosi w artykule z 27 czerwca 2011 roku:
"Autorzy projektu proponują budowę trzy lub cztero kondygnacyjnego obiektu nawiązującego do Pałacu Karasia. W szczególności trzy równorzędne elewacje i strome dachy miałby przywoływać skojarzenie z dawnym pałacem. 

Kwartał ma być zagospodarowany w sposób nowoczesny i użytkowy. Projekt zakłada utworzenie przez środek kwartały ogólnodostępnego pasażu ze szklanym dachem. Parter i pierwsze piętro miałby zostać przeznaczone na eleganckie sklepy. W wyższych partiach miałby powstać biura. Natomiast dla wszystkich zmotoryzowanych utworzony byłby trzykondygnacyjny parking."

Obecnie idea odbudowy Pałacu Karasia stoi w martwym punkcie.

5 komentarzy:

  1. "Mało kto wie" - już jakbym to gdzieś czytał ;-)

    "Autorzy projektu proponują budowę trzy lub cztero kondygnacyjnego obiektu nawiązującego do Pałacu Karasia"
    - nawiązujący to niech se w... gardło wsadzą i się udławią.

    OdpowiedzUsuń
  2. "Mało kto wie". Ja wiem. Czyli jestem mało kto.

    OdpowiedzUsuń
  3. Dokładnie tak. Póki co, jak rozmawiałem z ludźmi, więcej osób nie wiedziało niż wiedziało, tak więc możecie się poczuć fajnie. ;>

    pozdro

    Autor.

    OdpowiedzUsuń
  4. Tak na serio to poczułbym się fajnie, gdyby odtworzono co nieco z tej starej architektury - pałace Karasia, Bruhla, Saski... wiem, utopia, ale pomarzyć można, nie?

    OdpowiedzUsuń
  5. Jestem za ;)

    Ja bym wolał, żeby odbudowano Pałac Karasia niż żeby miało tam powstać jakieś nie wiadomo co. Parking w takim miejscu też raczej nie dodaje uroku Traktowi Królewskiemu.

    OdpowiedzUsuń

Łączna liczba wyświetleń

Categories

"stolica" (1) 1955 (1) 36 pułk piechoty Legii Akademickiej (1) akcja społeczna (1) animacja (1) animowana historia Polski (1) animowana historia Warszawy (1) archimapa (1) architektura (1) architektura Warszawy (3) Boże Narodzenie (1) budowa metra (1) Centrum Cyfrowe Projekt: Polska (1) Dolna (1) Dom Twardowskiego (1) dziedzictwo postindustrialne (1) egzamin na przewodnika miejskiego (1) Empik (1) estetyka miasta (1) EURO 2012 (1) fabryka Norblina (1) fabryka Wedla (1) fabryki warszawskie (1) film (1) Godzina W (1) Henryk Marconi (1) historia miasta (3) historia Warszawy (1) Instytut dla Dzieci Moralnie Zaniedbanych w Mokotowie (1) IPN (1) jurek owsiak (1) Kazimierz Deyna (1) kino (1) Klub Międzynarodowej Prasy i Książki (1) Klub Studencki "Stodoła" (1) Konkurs (1) kościół św. Michała Archanioła (1) krakowskie przedmieście (2) ks. Jan Twardowski (1) książki (1) Lao Che (1) Legia Akademicka (1) Legia Warszawa (1) Lileyko (1) Mickiewicz (1) Mister Warszawy (1) Młodzieżowy Dom Kultury (1) Mokotów (6) Muzeum Powstania Warszawskiego (1) Muzeum Woli (1) najgorsze filmy świata (1) Napoleon (1) nawigacyjny rajd rowerowy (1) neony (1) noc listopadowa 2011 (1) Noc Muzeów 2013 (1) o sobie początek ja egoizm (1) Ochota (1) Odlewnia Ambrożewicza (1) Odyńca (1) Otwarte Zabytki (1) pałac karasia (1) Park Dreszera (1) plac puławski (1) plan Warszawy (1) Po Woli do woli (1) pomnik Kościuszki (1) powstanie warszawskie (2) praca magisterska (1) Praga (1) prawa strona Wisły (1) Promowanie miasta (1) prywata (2) przewodnik miejski (2) Puławska (2) Rakowiec (1) rekonstrukcja historyczna (1) Sielce (3) spacery (3) spacery po Warszawie (3) sprawy bieżące (1) Stare Miasto (2) Starzyński (1) święta (1) Tadeusz Gajcy (1) tego już nie ma (1) Trakt Królewski (1) tu było tu stało (1) tygodnik ilustrowany (1) ujazdów (1) Ulica Dąbrowskiego (1) ulica Krowia (1) varsaviana (1) Warszawa (7) warszawa 1935 (2) warszawa nieistniejąca (2) Warszawa niezaistniała (2) warszawskie metro (4) warszawskie pomniki (2) Wedel (1) wierzbno (1) wikipedia (1) Wizytki (1) Wola (2) Woodstock (1) wycieczka (1) zabytki (3) zabytki Mokotowa (2) zamek królewski (1) znani Warszawiacy (1) źródełko (1)

Popular Posts

Recent Posts